De wijnoogst van 2026: vroeg, droog en veelbelovend

De wijnoogst van 2026 begint in Saône-et-Loire uitzonderlijk vroeg

Al op 8 augustus worden de eerste druiven voor de Crémant de Bourgogne geplukt.
Het vorige record staat op naam van 2022, als de eerste druiven op 13 augustus worden geplukt.

In het Mâconnais begint op 18 augustus de oogst van de witte wijnen.
Daarmee start de vendange, de wijnoogst, weken eerder dan in veel eerdere jaren.
De oorzaak ligt vooral in de uitzonderlijk warme en droge zomer

Toch zijn er positieve berichten uit de wijngaarden.
De droogte heeft de groei van de druiven beperkt,
maar op veel plaatsen zijn ze gezond, rijk aan suikers en aromatisch.

De grote vraag is nu hoe dit zich zich vertaalt naar de wijn van 2026.

De vroege start betekent niet dat overal tegelijk wordt geoogst.
De omstandigheden verschillen sterk per wijngaard en zelfs per perceel.

Een zomer die alles versnelt

De problemen beginnen al vóór de eigenlijke oogst. Saône-et-Loire krijgt vanaf het voorjaar te maken met hoge temperaturen en een toenemend watertekort. Vanaf juni worden in het departement al beperkingen op het watergebruik ingesteld. De opeenvolgende hittegolven in juni, juli en augustus zorgen ervoor dat de droogte verder toeneemt.

Warmte versnelt de ontwikkeling van de druiven. De bloei verloopt vroeg en de druiven beginnen eerder te verkleuren en te rijpen. Tegelijkertijd heeft droogte een tegengesteld effect. Wanneer de wijnstok onvoldoende water kan opnemen, wordt de groei afgeremd en blijven de druiven klein.

Dat levert in 2026 een bijzondere combinatie op: de druiven rijpen vroeg, maar groeien weinig. Voor de wijnboer betekent dat een kleinere opbrengst. Een kleine druif bevat bovendien minder sap, waardoor uiteindelijk minder wijn beschikbaar is.

Van de Middeleeuwen naar 2026

De vroege oogst van 2026 krijgt extra betekenis wanneer die wordt vergeleken met de lange geschiedenis van de wijnbouw in Bourgogne. In Beaune wordt de datum van de druivenoogst al sinds de 14e eeuw in een historische reeks van 1354 tot 2018 vastgelegd.

Uit die gegevens blijkt dat de druiven tussen 1354 en 1987 gemiddeld rond 28 september werden geoogst. Vanaf 1988 verschuift het gemiddelde sterk naar voren. In de periode 1988-2018 ligt de gemiddelde start van de oogst rond 15 september. Met een start op 8 augustus behoort 2026 duidelijk tot de uitzonderlijk vroege wijnjaren.

Ook in de Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd komen zeer vroege oogsten voor. Het verschil met de huidige situatie is vooral dat zeer vroege oogsten tegenwoordig veel vaker voorkomen.

Grote verschillen in de Saône-et-Loire

De droogte treft niet heel Saône-et-Loire op dezelfde manier. Juist binnen de wijngebieden zijn de verschillen in regenval opvallend groot.

In Rully valt in juli ongeveer 70 millimeter. In het gebied rond La Vineuse-sur-Frégande is vanaf 17 juni sprake van ernstige watertekorten en eind juli staat het Grosne-gebied op crisisniveau. Delen van het oosten van Saône-et-Loire kampen met een neerslagtekort van 80 tot 90 procent ten opzichte van normaal.

De hoeveelheid regen en het moment waarop die valt, hebben invloed op de ontwikkeling van de wijnstok. Regen kan de plant helpen de rijping voort te zetten. Op plaatsen waar nauwelijks neerslag valt, neemt de waterstress sneller toe. De opbrengst en rijping kunnen daardoor per gebied en zelfs per wijngaard verschillen.

De bodem speelt daarbij een belangrijke rol. Een perceel dat langer vocht vasthoudt, kan een droge periode beter doorstaan dan een wijngaard waar het water snel wegzakt.

Kleine druiven, lagere opbrengst

De droogte heeft vooral gevolgen voor de opbrengst. Door het watertekort groeien de druiven minder sterk en blijven de druiven klein. Dat betekent minder sap en dus minder wijn.

In delen van de Côte Chalonnaise worden voor Chardonnay en Pinot noir waarden van ongeveer 13,5 tot 14,5 graden potentieel alcohol gemeld. De druiven zijn op veel plaatsen goed rijp en ontwikkelen voldoende aroma’s. Bij Pinot noir zijn de rijpe schillen en pitten belangrijk voor de kleur, smaak en structuur van de wijn.

Een lagere opbrengst kan samengaan met een sterke concentratie van suikers en aroma’s.

In het Mâconnais worden vergelijkbare waarden gemeld. De eerste waarnemingen wijzen daar op voldoende sap en een goede aromatische ontwikkeling.

De druiven zijn verrassend goed

De kwaliteit van de druiven lijkt voorlopig beter dan de extreme droogte zou kunnen doen vermoeden. De hoge temperaturen zorgen voor een snelle opbouw van suikers, maar de eerste metingen wijzen op een behoorlijke balans.

Voor de wijn is vooral de verhouding tussen suikers, zuren, aroma’s en rijpheid van schil en pitten van belang. Alleen een hoog suikergehalte zegt dus niet genoeg over de uiteindelijke kwaliteit.

De eerste berichten uit Saône-et-Loire zijn daarom voorzichtig positief. De druiven zijn klein en de opbrengst ligt lager, maar de rijpheid is op verschillende plaatsen goed.

De droogte heeft voordelen

Een droge zomer heeft ook een positieve kant. Door het gebrek aan regen is de kans op schimmelziekten kleiner. Druiven die de hitte en droogte goed doorstaan, kunnen daardoor gezond de oogst bereiken.

Dat is gunstig voor de kwaliteit. Gezonde druiven geven de wijnmaker meer mogelijkheden tijdens de vinificatie en beperken de noodzaak om aangetaste druiven uit te selecteren.

Hoe gaat de wijn worden?

Een warme, droge zomer zorgt ervoor dat druiven snel suikers opbouwen. Meer suiker kan tijdens de vergisting leiden tot een hoger alcoholpercentage. Tegelijkertijd kan extreme warmte ervoor zorgen dat de zuren sneller afnemen.

Voor Bourgondische wijnen is dat een belangrijk aandachtspunt. Chardonnay en Pinot noir moeten hun frisheid en balans behouden. Een wijn met veel suiker en weinig zuur kan zwaar en log overkomen.

De eerste resultaten geven echter geen reden voor grote zorgen. In verschillende delen van Bourgogne worden naast hoge suikergehaltes voldoende zuren gemeld. De eerste mosten – het sap van de geperste druiven – laten een goede concentratie en aromatische ontwikkeling zien.

De opbrengst ligt lager, maar de druiven lijken op veel plaatsen van goede kwaliteit. De combinatie van suikers, zuren en aroma’s geeft de oogst van 2026 een veelbelovend uitgangspunt.

Het is nog te vroeg om te zeggen dat 2026 een groot wijnjaar wordt. De druiven zijn geoogst, maar de wijn moet nog worden vergist en zich daarna verder ontwikkelen.

Wat betekent dit voor de AOP?

Een AOP, Appellation d’Origine Protégée, beschermt wijnen die volgens vastgelegde regels in een bepaald gebied worden geproduceerd. Een lagere opbrengst vormt op zichzelf geen probleem voor de AOP.

Door de grote oogstverliezen zijn voor 2026 in Côte-d’Or, Saône-et-Loire en Yonne wel tijdelijke regels opgesteld voor de aankoop van druiven. Onder bepaalde voorwaarden mogen producenten druiven bijkopen om een deel van het verlies op te vangen. De aangekochte druiven moeten binnen de bestaande productiegrenzen van de betreffende AOP blijven.

De AOP-regels blijven dus van kracht. De tijdelijke maatregel biedt alleen ruimte om de gevolgen van de slechte oogst gedeeltelijk op te vangen.

Een uitzonderlijk wijnjaar

De wijnoogst van 2026 is in Saône-et-Loire vooral een jaar van uitersten. De druiven worden vroeg geoogst, de zomer is extreem warm en droog en de opbrengst ligt op veel plaatsen lager.

Tegelijkertijd zijn veel druiven gezond, goed rijp en aromatisch. De eerste resultaten wijzen erop dat de kwaliteit beter kan uitvallen dan de moeilijke omstandigheden aanvankelijk doen vermoeden.

Millésime is het Franse woord voor wijnjaar: het jaar waarin de druiven worden geoogst en waarvan de wijn afkomstig is. Wanneer wijnboeren en wijnkenners spreken over le millésime 2026, bedoelen ze dus eenvoudigweg het wijnjaar 2026.

Of 2026 uiteindelijk als een bijzonder millésime wordt beschouwd, valt nu nog niet te zeggen. Daarvoor moeten de wijnen eerst hun verdere ontwikkeling laten zien.

Wel staat één ding al vast: de oogst van 2026 behoort tot de vroegste die Bourgogne in lange tijd heeft meegemaakt. De combinatie van hitte, droogte, lage opbrengsten en een snelle rijping maakt 2026 tot een bijzonder wijnjaar.