chevalier Éon

De Chevalier d’Éon blijft fascineren: zijn bijzondere collectie onder de hamer

Een levenswerk valt uiteen na bijzondere veiling in Tonnerre

Een deel van de collectie gewijd aan de Chevalier d’Éon, de beroemde diplomaat en geheime agent van Lodewijk XV, is op 14 november 2026 in zijn geboorteplaats Tonnerre bij opbod verkocht.

De veiling was een groot succes: bijna 95 procent van de aangeboden voorwerpen vond een nieuwe eigenaar. Ongeveer tachtig belangstellenden waren aanwezig in de veilingzaal en driehonderd anderen volgden de verkoop online, sommigen zelfs vanuit Japan of Nieuw-Zeeland.

Achter de verzameling gaat een bijzonder persoonlijk verhaal schuil. Het grootste deel van de collectie was in de loop van tientallen jaren bijeengebracht door Philippe Luyt, die al op zijn zestiende begon met het verzamelen van voorwerpen die herinneren aan de beroemde inwoner van Tonnerre. Hij wijdde een groot deel van zijn leven aan dit verzamelwerk en bracht uiteindelijk het grootste deel van de stukken bijeen die het Musée du Chevalier d’Éon vormden. Nu hij in een verzorgingshuis verblijft, besloten zijn kinderen de verzameling over te dragen aan andere liefhebbers. Een deel ervan is daarom via een openbare veiling verkocht.

chevalier Éon
chevalchevalier Éon ier Éon

Portretten, militaire voorwerpen en persoonlijke documenten

Onder de 270 kavels bevonden zich portretten, gravures, wapens en allerlei persoonlijke bezittingen. De collectie bevatte onder meer degens, zwaarden en militaire voorwerpen die herinneren aan de periode waarin d’Éon als officier bij de dragonders diende. Een bijzonder stuk was een regimentsvaandel dat volgens de familie mogelijk door Lodewijk XV aan hem werd geschonken aan het einde van de Zevenjarige Oorlog (1756-1763).

Minstens zo interessant waren de kleine persoonlijke documenten die Philippe Luyt in de loop der jaren had verzameld. Het ging om facturen, aankoopbewijzen en boodschappenlijstjes uit de late achttiende eeuw. Sommige waren afkomstig uit Parijs en stonden op naam van de Chevalier d’Éon, andere waren afkomstig uit Londen en droegen de naam Chevalière d’Éon. Ze geven een zeldzaam inkijkje in het dagelijkse leven van d’Éon, die zich na zijn terugkeer naar Londen als vrouw kleedde en tot aan zijn dood in 1810 als vrouw bleef leven.

Chevalier d'Éon als vrouw gekleed

Portretten brengen de hoogste bedragen op

Het hoogste bod van de veiling was 5.600 euro voor een portret van de Chevalier d’Éon in het uniform van een dragonder uit 1742. Eerder was een ander portret van de geheim agent, ditmaal afgebeeld in vrouwenkleding, al voor 2.800 euro verkocht.

Ook bijzondere persoonlijke bezittingen trokken de aandacht. Zo bracht een handgeschreven inventaris van de inhoud van een van zijn reiskoffers 700 euro op, een gravure met zijn afbeelding 110 euro en een filmposter van Le Secret du Chevalier d’Éon 130 euro.

De collectie verspreid over de wereld

De belangstelling voor de veiling was internationaal. Naast kopers uit Frankrijk waren er geïnteresseerden uit onder meer België, de Verenigde Staten, China en Japan. Uiteindelijk vertrekken sommige voorwerpen naar de Verenigde Staten, Japan en Chili. Toch blijft het grootste deel van de collectie in de omgeving van Tonnerre. Dat is vooral te danken aan een lokale liefhebber, die meer dan zeventig kavels heeft gekocht.

De veiling heeft daarmee een groot deel van het verzamelde erfgoed een nieuwe bestemming gegeven, maar betekent ook dat de collectie niet langer als geheel behouden blijft. Het levenswerk van Philippe Luyt, die vanaf zijn zestiende met zoveel toewijding voorwerpen over de Chevalier d’Éon bijeenbracht, is uiteengevallen.

Dat is jammer, want juist de combinatie van portretten, militaire objecten en persoonlijke documenten maakte de verzameling bijzonder waardevol. Samen vertelden ze niet alleen het verhaal van een opmerkelijke historische figuur, maar gaven ze ook een beeld van zijn leven, zijn militaire loopbaan en zijn persoonlijke geschiedenis.

Het volledige, intrigerende levensverhaal van de Chevalier d’Éon, van geheim agent van Lodewijk XV tot een van de meest raadselachtige figuren uit de Franse geschiedenis, is te lezen op: Chevalier d’Éon: de Bourgondiër die een heel continent wist te misleiden.

meest recente blogs zuidbourgogne.nl

huis in bourgogne

Huis huren?

Geïnteresseerd in een vakantiehuis in deze omgeving?